2004 YILINDA ÖYKÜ / (ÖMER LEKESİZ)
2/12/2005 · Kategori: Inceleme
2004’ün Öykü Kitapları: 2004 yılında yayımlanmış öykü kitabı sayısı, 101’dir, bunun 56’sı ilk kitaptır. 2002’de 111 öykü kitabı yayımlanmıştı, bunun 56’sı ilk kitaptı; 2003’te 128 öykü kitabı yayımlanmıştı, bunun da 64’ü ilk kitaptı.
Son üç yıl itibariyle, her yıl ortalama 50 yazarın öykü ortamına eklendiğini görüyoruz. Zikrettiğimiz toplam rakamlar arasında da ciddi bir çelişki yoktur. Dolayısıyla sayılardan hareketle baktığımızda, öykü ortamında bir enflasyondan söz edilemez; dengeli bir yürüyüş söz konusudur.
Nitelik açısından da kaygı duyulacak bir durum yoktur çünkü, sayısal durum, niteliğin belirlenebilmesini de her zaman mümkün kılmaktadır. Ayrıca, Türk öykücülüğünün kalite çizgisi başlangıcından bu yana çok nettir; bu netlik, Türk öykücülüğüne yeni eklenenlerin ya da eklenmek isteyenlerin kendiliğinden kabulüne ya da reddine neden olmaktadır.
96 öykü kitabının 8’i Can, 8’i Doğan Kitap, 5’i İlke, 3’ü Alkım, 3’ü Dünya, 3’ü Cadde, 3’ü Kum, 3’ü İnkılap, 2’si Hece, ‘si İş Bankası, 2’si Okuyanus, 2’si Varlık yayınları arasından çıkmıştır.
2004’teki Öykü Günleri ve Diğer Etkinlikler: 14 Şubat Dünya Öykü Günü etkinlikleri, önceki iki yılda olduğu gibi bu yılda Türk öykücülüğünün önemli etkinliklerinden biriydi. Dünya Öykü Günü’ndeki kutlamalar Ankara, İstanbul, İzmir dışında kültürel ortamın hareketli olduğu birçok şehirde, Türk öykücülüğünü konu alan seminerler, açık oturumlar, paneller ve tartışma toplantıları şeklinde gerçekleştirildi. Yani kutlamalar bahane, öykücülüğümüz adında çalışmalar ise tek kelimeyle şahaneydi.
Gelenekselleşen bir diğer öykü etkinliği de Ankara Öykü Günleri… 1-6 Haziran tarihleri arasında sekizincisi gerçekleştirilen öykü günleri, öykücü Özcan Karabulut’un özel gayretleriyle, Edebiyatçılar Derneği’nin ustaca organizasyonu ve İmge Kitabevi’nin ev sahipliğinde yine Türk öykücülüğüne ait konuların tartışıldığı, öykücülerin okurlarıyla buluştuğu güzel toplantılardan biriydi.
13-15 Ekim tarihleri arasında, Kuşadası Belediyesi-Türkiye Gaziler Vakfı işbirliğiyle yapılan 1. Kuşadası Öykü ve Şiir Günleri, 15-17 Ekim tarihleri arasında Antalya’da yapılan 5. Antalya Öykü Günleri, 29-30 Mayıs tarihleri arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Kültür Edebiyat Topluluğu tarafından düzenlenen III. Çanakkale Öykü Günleri, 30 Kasım - 5 Aralık tarihleri arasında yapılan Diyarbakır Edebiyat Günleri de yine dolu dolu Türk öykücülüğünün konuşulduğu, öykücülerle okurlarının buluştuğu güzel toplantılardı.
Yine 18-19 Ekim’de Sakarya Üniversitesi’nde Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın katkılarıyla, Sait Faik için ölümünün 50. yılı nedeniyle bir anma programı düzenlendi.
Edirne Valiliği-Doğan Kitap işbirliğiyle ocak ayında Edirne’de düzenlenen “Öyküyle Dünyaya Bakmak” adlı panel, temmuz ayında Çehov’un 100. Ölüm Yıldönümü vesilesiyle yapılan anma toplantısı, öykücü Bahaeddin Özkişi için 10 Kasım’da Türkiye Yazarlar Birliği İstanbul şubesindeki anma gecesi zikredebileceğimiz diğer etkinliklerdir.
Doğan ve Can yayınları’nın geçtiğimiz günlerdeki okurlarla yazarları buluşturma çabasını da son önemli etkinlikler olarak belirtebiliriz.
Tür Dergilerinde Öykü: Adam öykü dergisi 2004’te düzenli yürüyüşünü sürdürdü. Adam Öykü, yeni öykücü ve öyküleri, öyküye ilişkin dosyaları ve öykü kuramıyla ilgili yazılarıyla yine tür dergisi olarak aranan, izlenen bir dergi konumundaydı.
2004’te ikinci bir tür dergisi daha okura merhaba derdi: Hece Öykü dergisi. Aralık-Ocak ayındaki ilk sayısından itibaren dosya konularıyla Türk öykücülüğünün bir haritasını çıkarmaya çalışan Hece Öykü de tıpkı Adam Öykü gibi, yeni öykücülerin öykülerine, öykü kuramıyla ilgili yazılara yer verdi. Ayrıca, “Öykücüler ve Öykü Kitapları Sözlüğü” adlı bir çalışmayı da başlatan Hece Dergisi bununla Türk öykücülüğünün bir tür envanterini gerçekleştirmeyi hedeflemişti.
Periyodunu tam izlemeyese de yine bir tür dergisi olan Kül Öykü dergisi’nin öykü adına çalışmaları da zikredilmeye değecek niteliktedir.
Edebiyat ve Kitap Dergilerinde Öykü: Edebiyat dergisi planında Varlık, Gösteri, Milliyet Sanat, Kitap-lık, Agora, Kum, Türk Edebiyatı, Yom Sanat, Düzyazı ve birçok underground dergi öykülere, öykü ile ilgili incelemelere, tartışmalara, dosyalara yer verdiler.
Yine öyküye ve öykücülere hatırı sayılır bir yer ayıran E dergisinin kapanmasını da üzücü bir gelişme olarak belirtelim.
Kitaplar aracılığıyla edebiyatın nabzını tutmaya çalışan Virgül dergisi ile Şule yayınlarının Kitap dergisi de Türk öykücülüğüne ilişkin nitelikli yazıları nedeniyle mutlaka zikredilmesi gereken dergilerdir.
2004’ün Öykü İnceleme ve Eleştiri Kitapları: Necati Mert’in, “Ömer Seyfettin İslamcı, Milliyetçi ve Modernist Bir Yazar” adlı çalışması yılın en önemli çalışmasıydı. Tahir Alangu’nun “Ömer Seyfettin Ülkücü Bir Yazarın Romanı” adlı kitabından tam 36 yıl sonra Ömer Seyfettin üstüne bir nitelikli çalışma daha yapılmış oldu.
Murat Gülsoy’un, “Büyübozumu: Yaratıcı Yazarlık” adlı kitabı, anlatı kurma yollarıyla ilgili ilginç bir çalışma… Yazarın öykücü kimliği, bu kitabın özellikle öykü sevdalarınca okunacağını gösteriyor.
Necip Tosun’un “Mustafa Kutlu Öykücülüğü”yle ilgili çalışması, Dünya Yayınları, Feridun Andaç’ın editörlüğünde Ömer Seyfettin’den Erhan Bener’e yirmiye yakın yazardan seçme öykülerini de nitelikli çalışmalar olarak zikredbiliriz.
Selis Yayınları, Osman Cemal Kaygılı’nın “Sandalım Geliyor Varda”sını, Doğan Kitap Kenan Hulusi Koray’ın “Yaz ve Aşk Hikayeleri”ni kül altından gün yüzüne çıkardılar.
2004’teki Vefatlar: Mayısta öykücü Uğur Özakıncı, Haziranda öykücü Mehmet Günsur, aralıkta öykücü-edebiyat tarihçisi Şükran Kurdakul vefat etti. Her üçü de genelde Türk edebiyatına, özelde Türk öykücülüğüne emek vermiş müstesna isimlerdi.
HECE, SAYI: 97; OCAK 2005
Son üç yıl itibariyle, her yıl ortalama 50 yazarın öykü ortamına eklendiğini görüyoruz. Zikrettiğimiz toplam rakamlar arasında da ciddi bir çelişki yoktur. Dolayısıyla sayılardan hareketle baktığımızda, öykü ortamında bir enflasyondan söz edilemez; dengeli bir yürüyüş söz konusudur.
Nitelik açısından da kaygı duyulacak bir durum yoktur çünkü, sayısal durum, niteliğin belirlenebilmesini de her zaman mümkün kılmaktadır. Ayrıca, Türk öykücülüğünün kalite çizgisi başlangıcından bu yana çok nettir; bu netlik, Türk öykücülüğüne yeni eklenenlerin ya da eklenmek isteyenlerin kendiliğinden kabulüne ya da reddine neden olmaktadır.
96 öykü kitabının 8’i Can, 8’i Doğan Kitap, 5’i İlke, 3’ü Alkım, 3’ü Dünya, 3’ü Cadde, 3’ü Kum, 3’ü İnkılap, 2’si Hece, ‘si İş Bankası, 2’si Okuyanus, 2’si Varlık yayınları arasından çıkmıştır.
2004’teki Öykü Günleri ve Diğer Etkinlikler: 14 Şubat Dünya Öykü Günü etkinlikleri, önceki iki yılda olduğu gibi bu yılda Türk öykücülüğünün önemli etkinliklerinden biriydi. Dünya Öykü Günü’ndeki kutlamalar Ankara, İstanbul, İzmir dışında kültürel ortamın hareketli olduğu birçok şehirde, Türk öykücülüğünü konu alan seminerler, açık oturumlar, paneller ve tartışma toplantıları şeklinde gerçekleştirildi. Yani kutlamalar bahane, öykücülüğümüz adında çalışmalar ise tek kelimeyle şahaneydi.
Gelenekselleşen bir diğer öykü etkinliği de Ankara Öykü Günleri… 1-6 Haziran tarihleri arasında sekizincisi gerçekleştirilen öykü günleri, öykücü Özcan Karabulut’un özel gayretleriyle, Edebiyatçılar Derneği’nin ustaca organizasyonu ve İmge Kitabevi’nin ev sahipliğinde yine Türk öykücülüğüne ait konuların tartışıldığı, öykücülerin okurlarıyla buluştuğu güzel toplantılardan biriydi.
13-15 Ekim tarihleri arasında, Kuşadası Belediyesi-Türkiye Gaziler Vakfı işbirliğiyle yapılan 1. Kuşadası Öykü ve Şiir Günleri, 15-17 Ekim tarihleri arasında Antalya’da yapılan 5. Antalya Öykü Günleri, 29-30 Mayıs tarihleri arasında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Kültür Edebiyat Topluluğu tarafından düzenlenen III. Çanakkale Öykü Günleri, 30 Kasım - 5 Aralık tarihleri arasında yapılan Diyarbakır Edebiyat Günleri de yine dolu dolu Türk öykücülüğünün konuşulduğu, öykücülerle okurlarının buluştuğu güzel toplantılardı.
Yine 18-19 Ekim’de Sakarya Üniversitesi’nde Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın katkılarıyla, Sait Faik için ölümünün 50. yılı nedeniyle bir anma programı düzenlendi.
Edirne Valiliği-Doğan Kitap işbirliğiyle ocak ayında Edirne’de düzenlenen “Öyküyle Dünyaya Bakmak” adlı panel, temmuz ayında Çehov’un 100. Ölüm Yıldönümü vesilesiyle yapılan anma toplantısı, öykücü Bahaeddin Özkişi için 10 Kasım’da Türkiye Yazarlar Birliği İstanbul şubesindeki anma gecesi zikredebileceğimiz diğer etkinliklerdir.
Doğan ve Can yayınları’nın geçtiğimiz günlerdeki okurlarla yazarları buluşturma çabasını da son önemli etkinlikler olarak belirtebiliriz.
Tür Dergilerinde Öykü: Adam öykü dergisi 2004’te düzenli yürüyüşünü sürdürdü. Adam Öykü, yeni öykücü ve öyküleri, öyküye ilişkin dosyaları ve öykü kuramıyla ilgili yazılarıyla yine tür dergisi olarak aranan, izlenen bir dergi konumundaydı.
2004’te ikinci bir tür dergisi daha okura merhaba derdi: Hece Öykü dergisi. Aralık-Ocak ayındaki ilk sayısından itibaren dosya konularıyla Türk öykücülüğünün bir haritasını çıkarmaya çalışan Hece Öykü de tıpkı Adam Öykü gibi, yeni öykücülerin öykülerine, öykü kuramıyla ilgili yazılara yer verdi. Ayrıca, “Öykücüler ve Öykü Kitapları Sözlüğü” adlı bir çalışmayı da başlatan Hece Dergisi bununla Türk öykücülüğünün bir tür envanterini gerçekleştirmeyi hedeflemişti.
Periyodunu tam izlemeyese de yine bir tür dergisi olan Kül Öykü dergisi’nin öykü adına çalışmaları da zikredilmeye değecek niteliktedir.
Edebiyat ve Kitap Dergilerinde Öykü: Edebiyat dergisi planında Varlık, Gösteri, Milliyet Sanat, Kitap-lık, Agora, Kum, Türk Edebiyatı, Yom Sanat, Düzyazı ve birçok underground dergi öykülere, öykü ile ilgili incelemelere, tartışmalara, dosyalara yer verdiler.
Yine öyküye ve öykücülere hatırı sayılır bir yer ayıran E dergisinin kapanmasını da üzücü bir gelişme olarak belirtelim.
Kitaplar aracılığıyla edebiyatın nabzını tutmaya çalışan Virgül dergisi ile Şule yayınlarının Kitap dergisi de Türk öykücülüğüne ilişkin nitelikli yazıları nedeniyle mutlaka zikredilmesi gereken dergilerdir.
2004’ün Öykü İnceleme ve Eleştiri Kitapları: Necati Mert’in, “Ömer Seyfettin İslamcı, Milliyetçi ve Modernist Bir Yazar” adlı çalışması yılın en önemli çalışmasıydı. Tahir Alangu’nun “Ömer Seyfettin Ülkücü Bir Yazarın Romanı” adlı kitabından tam 36 yıl sonra Ömer Seyfettin üstüne bir nitelikli çalışma daha yapılmış oldu.
Murat Gülsoy’un, “Büyübozumu: Yaratıcı Yazarlık” adlı kitabı, anlatı kurma yollarıyla ilgili ilginç bir çalışma… Yazarın öykücü kimliği, bu kitabın özellikle öykü sevdalarınca okunacağını gösteriyor.
Necip Tosun’un “Mustafa Kutlu Öykücülüğü”yle ilgili çalışması, Dünya Yayınları, Feridun Andaç’ın editörlüğünde Ömer Seyfettin’den Erhan Bener’e yirmiye yakın yazardan seçme öykülerini de nitelikli çalışmalar olarak zikredbiliriz.
Selis Yayınları, Osman Cemal Kaygılı’nın “Sandalım Geliyor Varda”sını, Doğan Kitap Kenan Hulusi Koray’ın “Yaz ve Aşk Hikayeleri”ni kül altından gün yüzüne çıkardılar.
2004’teki Vefatlar: Mayısta öykücü Uğur Özakıncı, Haziranda öykücü Mehmet Günsur, aralıkta öykücü-edebiyat tarihçisi Şükran Kurdakul vefat etti. Her üçü de genelde Türk edebiyatına, özelde Türk öykücülüğüne emek vermiş müstesna isimlerdi.
HECE, SAYI: 97; OCAK 2005
Kalıcı Bağlantı
Yorum (0)
Yorum yaz!
Arkadaşına Gönder!